yıldız (spor rozeti) ne demek?

Sporda, bazı ulusal takımlar ve kulüp takımları, takımın önemli başarılarını temsil etmesi için takım armalarına ek olarak (veya armanın yanında) bir veya daha fazla yıldızı eklerler.

Fédération Internationale de Football Association (FIFA), lig turnuvaları, kıta şampiyonaları, kulüp dünya şampiyonlukları ve FIFA Dünya Kupası gibi çeşitli turnuvalardaki önemli sayıdaki şampiyonlukların tanınması için yıldız eklenmesini düzenleyen uluslararası düzeydeki ilk federasyon olmuştur.1 Bu sembolün kamuoyunda olumlu karşılanması nedeniyle, takım sporları başta olmak üzere başka disiplinlerde ve e-sporda da aynı anlamda kullanılmaya başlandı.

Standartlaşmış kullanım

Spor tarihinde bir yıldızı kullanan ilk takım, 1958'de İtalya Futbol Federasyonu'nun (FIGC) onay vermesinin ardından takım formasına onuncu şampiyonluğu temsil eden2 beş köşeli bir altın yıldız ekleyen Juventus'tur.3 Bu yıldız, İtalya şampiyonlarının bir sonraki sezon formalarına koyma hakkını kazandığı scudetto'nun bir uzantısıdır. 1933'ten beri İtalyan Ulusal Olimpiyat Komitesi (CONI) tarafından verilen onursal bir ödül olan Stella d'oro al merito sportivo'dan esinlenerek oluşturulan yıldız, daha sonra İtalya'daki diğer spor organizasyonları tarafından da resmi olarak kullanılmaya başlandı ve on şampiyonluk için bir yıldız "en yaygın" düzenleme haline geldi.4

İskoçya'da Rangers, 2003 yılında 50 lig şampiyonluğunu temsil etmesi için armasının üzerine beş yıldız ekledi. Aynı ülkenin diğer takımı olan Celtic ise 50'den fazla lig şampiyonluğu olmasına rağmen 1967 Şampiyon Kulüpler Kupası şampiyonluğunu temsil eden tek bir yıldız kullanır. Aberdeen ise Kupa Galipleri Kupası ve Avrupa Süper Kupası'ndaki şampiyonluklarını temsil eden iki yıldıza sahiptir.5

Almanya paralel olarak çalışan iki resmi yıldız sistemine sahiptir. DFL 2004 yılında sistemi tanıttı. 3, 5, 10 ve 20 şampiyonluk için 1, 2, 3 ve 4 yıldız verilen bir sisteme sahiptir.6 Bundesliga'nın 1963'teki kuruluşundan önceki ve eski Doğu Alman Ligi'ndeki şampiyonlukları dahil etmez. Dinamo Berlin tek taraflı olarak Doğu Almanya şampiyonlukları için onaylanmamış üç yıldız kullanmaya başladı.7 Bundesliga dışınaki futbolu yöneten DFB, kasım 2005'te Bundesliga dışında oynayan eski şampiyonların, tek bir yıldız kullanmasına izin verdi.8 2007'de Dinamo Berlin, onaylı tek bir yıldıza geçti. Greuther Fürth, kulüp rozetinde üç gümüş yıldız bulunduruyor, ancak formalarında değil.

Türkiye

Türkiye'de futbol kulüpleri dünyadaki standart kullanımdan farklı olarak 10 şampiyonluğa değil, 5 şampiyonluğa bir yıldız eklerler. Galatasaray 22 şampiyonluğu temsil eden 4 yıldız kullanır. Fenerbahçe 19 şampiyonluğu temsil eden, Beşiktaş 16 ise şampiyonluğu temsil eden 3 yıldızı logolarında kullanır. Trabzonspor ise 7 şampiyonluğu temsilen 1 yıldız kullanır. Fenerbahçe 1959'dan önceki şampiyonlukların sayılmaması nedeniyle 2021-2022 sezonundan itibaren formalarda yıldız kullanmama kararı aldı.9 Ancak daha sonrasında ise bu şampiyonlukları da temsilen formalarında 5 yıldıza yer verileceği açıklandı.10

Uluslararası

Brezilya, 1968'de armalarının üzerinde iki yıldıza sahipti. Kısa bir süre kullanıldı (sadece hazırlık maçları) ve sonra kaldırıldı. 1970'te üçüncü Dünya Kupası'nı kazandıktan sonra, üç yıldız resmi olarak kullanıldı ve İtalya 1982'de aynısını yaptı. Almanya, 1996'da Alman bayrağının renklerinin her birinde birer tane olmak üzere üç tane ekledi. Tüm dünya şampiyonları o zamandan beri bu geleneği takip etti. Fransa yıldız ekleyen en son ülke oldu.11

Uruguay millî takımı, 1924 ve 1928 Olimpiyatlarındaki şampiyonluklarını da dahil ederek dört yıldız sergilemektedir.

Ad hoc kullanımlar

Bazen, yıldızlar tek bir sezon için geçici olarak eklenir. Genellikle kulüp tarihindeki belirli bir olayın yıldönümünü kutlamak için hatıra kitlerine eklenir. Burnley, 1921 ve 1960'taki iki lig şampiyonluğunu kutlamak için, kulübün 125. yıl dönümünde 2006-07 formasında iki yıldız giydi.12 Aynı şekilde Bury 2009-10'da, 125. yıl dönümü için kullandı.13 Universitario, 90. yıl dönümlerini formalarına 26 yıldız ekleyerek kutladı.1415 2004'te Danimarka, 1992'deki zaferini anmak için özel olarak Euro 2004 formalarına bir yıldız taktı.

Arjantinli Boca Juniors, kulüp tarihinde kazanılan her büyük kupa için resmi armalarına bir yıldız eklemesiyle tanınır ve şu anda 70'in üzerinde yıldıza sahiptir. Ancak, kulüp formalarındaki arma yalnızca 52 yıldıza sahiptir.

Şampiyonlukları temsil etmeyen yıldızlar

Peñarol takımının armasında 11 oyuncuyu temsil eden 11 yıldız vardır.16

Manchester City tarafından 2003'te tanıtılan arma "daha kıtasal bir his" vermesi için üç yıldıza sahipti.17 Bu 3 yıldız unvanları veya kupaları temsil etmiyordu. City, 2016'da üzerinde yıldız olmayan yeni bir kulüp arması getirdi.18 Türkiye'nin Sivasspor'un da armasında üç yıldız vardır. Onlar da herhangi bir şampiyonluğu temsil etmiyorlar.

Portsmouth FC, 1913'ten beri armasında bir yıldıza sahiptir. Yıldız, kazanılan kupaları veya unvanları temsil etmez, bunun yerine Portsmouth Belediye Meclisi'ne ait resmi armada bulunan sembollere dayanır.

2002-03 sezonunda, Yunan kulübü Panathinaikos FC'nin arması 3 yıldıza sahipti. Takımın 1971 Avrupa Kupası Finaline katılımını temsil eden bir altın ve takımın 1985 Avrupa Kupası yarı finallerine ve 1996 UEFA Şampiyonlar Ligi yarı finallerine katılımını temsil eden 2 beyaz yıldız. Bu yıldızların hiçbiri unvan veya kupa temsil etmediği için Yunanistan'daki diğer takım taraftarları bununla alay etti.

LaMia 2933 kazasının ardından, Brezilya kulübü Chapecoense, olayda hayatını kaybedenlerin anısına rozetine bir yıldız ekledi.19

Kaynakça

Orijinal kaynak: yıldız (spor rozeti). Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı ile paylaşılmıştır.

Footnotes

  1. From the official 1997 press release at the badge's introduction; quoted in .

Kategoriler